TOSHYO’LLAR
Ko‘chadaman! Kimsasiz ko‘chaning o‘rtasida;
Ketayapman, ortimga boqmasdan yuryapman.
Yo‘limning zulmatlarga tutashgan nuqtasida,
Yo‘limni poylagan xayolni-da ko‘ryapman.
Qora osmon kulrang bulutlar bilan qoplangan;
Uylarning mo‘risiga dalda berar yashinlar…
Jinlar, inslar uyquda, ikki yo‘ldosh otlangan;
Biri menman birisi… biri esa tosh yo‘llar…
Tomchi-tomchi ichimda, bir qo‘rquv yig‘ilmoqda;
O’ylayman har ko‘chaning, boshini kesgan devlar.
Menga qop-qora oyna ko‘zlar-la tikilmoqda;
Ko‘zlariga mil tortgan g‘animi kabi uylar…
Toshyo‘lkalar, azob chekkan yolg‘izlarning onasi;
Toshyo‘lkalar, ichimda yashayotgan u kimdir…
Toshyo‘lkalar, ovoz tinsa eshitiladi sasi;
Toshyo‘lkalar, og‘zimda burishayotgan tildir…
Menga emas jon berish, yumshoqqina go‘shada;
Men shu tosh yo‘lkalarning emizgan bolasiman!
Qaniydi tong bo‘lmasa, bu qorong‘u ko‘chada;
Yo‘limda davom etsam, to‘yib tun havosidan.
Men ketayin, yo‘l ketsin, men ketayin yo‘l ketsin;
Ikki yonimdan oqsin, bir sel kabi fonuslar.
“Taq-taq” oyoq sasimni, och ko‘ppaklar eshitsin;
Yo‘llar yashkrib ketar, ular behuda izlar…
Men na tongni ko‘rayin, na unga ko‘rinayln;
Kunduzlar sizga qolsin, bering qorong‘ularni.
Sovqotgan kabi tunga, ko‘rpa deb o‘ranayin;
Yoping, ustimga yopib, qo‘ying qorong‘ularni.
Uzanaversa gavdam, yo‘llar qolsa orqada;
Olar muz kabi toshlar, peshonamdagi o‘tni.
Kipriklar sekin-sekin, quchoqlashib borsa-da;
O’lsa… Toshyo‘lkalarning, qora savdoli do‘sti…
1927